Sözlük


Achsiv ‒ Hayfa (İsrail) şehrinin kuzeyinde yer alan Fenike liman şehiri
Adramytteion ‒ Anadolu’nun kuzeybatısında kendi adı ile bilinen körfezde yer alan antik şehir; şimdiki Edremit yerleşiminin öncüsü
Aeneas ‒ Grek ve Roma mitolojisinin önemli bir figürü; Troia’lı kahraman
Aeschylus ‒ Grek Tragedya yazarı (MÖ 525 – 456)
Afrodisias ‒ Türkiye’nin güney batısından, Karya bölgesinden antik bir şehir
Afyonkarahisar (Afyon) ‒ Ankara’nın 250 km güneybatısında yer alan önemli bir içbatı Anadolu şehri
Agora ‒ Eski Yunanistan’da pazar alanı ve aynı zamanda merkezi toplanma yeri
Ahhiyava ‒ Miken dönemi Yunanistanı’nın Hititler tarafından isimlendiriliş biçimi
Aiakos ‒ Grek mitolojisinden bir figür; Akhilleus ve Aias’ında içinde bulunduğu Aegina Adası’nın halkı Aiakidler’in atasıdır.
Aias ‒ Telamoneli Aias, Grek mitolojisinden bir figür.
Akad Çivi Yazısı ‒ Sonradan Hititler tarafından da kullanılan Mezoptamya kökenli yazı sistemi
Akalar (yada Akhalar) ‒ Homeros’un eski Grek halkları için kullandığı müşterek isimdir
Akhaia ‒ Miken Dönemi Yunanistanı’nın ismi
Akhilleus (yada Akhilles) ‒ Grek Mitolojisi’nden bir kahraman ve Troia’daki önemli bir savaşçı.
Akropol ‒ Genellikle bir tepe üzerine inşa edilen ve şehrin yöneticilerinin, önemli dini mekanlarının bulunduğu alan
Akrotiri ‒ Thera (Santorini) Volkan Adası’nda bulunan Minos yerleşimi ve arkeolojik kazı alanı
Alaca Höyük ‒ Orta Anadolu’da, Boğazkale yakınlarında bulunan önemli bir Hitit yerleşimi
Alaksandu ‒ Luvi şehri Wiluša’nın MÖ 13. yy’daki kralı (muhtemelen Troia)
Alexandria Troas ‒ Hisarlığın yaklaşık 30 km güneyinde, Troia bölgesinden antik bir liman şehri
Alkaios ‒ Grek kökenli șair (MÖ 7. yy.)
Amarna ‒ Nil nehri kıyısında kurulmuş, firavunlar dönemine ait eski bir yerleşim yeri (Tell el-Amarna), Eknaton’un yönetimi döneminde başkent (Eski Mısır dilinde: Achet-Aton)
Amarna Arşivleri, Amarna Mektupları ‒ Amarna’da Mısır Firavunu Eknaton’un (Achet-Aton) sarayında bulunmuş Akadça kapsamlı yazışmalar
Amenmesse ‒ 19. Hanedan mensubu Firavun; Yönetim dönemi yaklaşık MÖ 1203 – 1200; Messiu’de denilmektedir.
Amnisos ‒ Girit’in kuzeyinde yer alan Minos liman şehri
Anadolu ‒ Trakya dışındaki bugünkü Türkiye toprakları (Ayretten Küçük Asya)
Antalya ‒ Akdeniz kıyılarında bulunan modern bir Türk şehri
Antenor ‒ Troia’lı yaşlı bir kahraman; Farklı kaynaklara göre şehre ihanet eden biri
Antik Çağ ‒ Grek ve Roma tarihi (Klasik Eskiçağ)
Antik Çağ ‒ Önasya ve Akdeniz medeniyetlerinin erken tarihinin sonundan (MÖ 4. binin ortası), Ortaçağ’a kadar (MS 6 yy.) olan zaman dilimini kapsayan tarih bilimi kavramı
Antik Yakındoğu ‒ Mısır ve Önasya’nın Pers egemenliği bașlangıcına kadar olan tarihi (MÖ 539/525)
Antik Yakındoğu Çalışmaları ‒ Eski Yakındoğu kültürlerinin ilk çivi yazılı metinlerinin ortaya çıkmasından (MÖ 4. bin yıl) kaybolmasına kadar olan zaman diliminin araştırılması (İsa’nın doğumuna kadar)
Antiochia ‒ Antik dönem Suriyesi’nde şehir (Bugün Türkiye topraklarında Antakya şehri)
Apaša ‒ Arzawa Luvi krallığının başkenti; Birçok araştırmacı tarafından antik Efes kenti bölgesinde tahmin edilmektedir
Apodoulou ‒ Orta Girit bölgesinden bir Minos kültürü yerleşimi
Apollon ‒ Grek ve Roma mitolojisinde tanrısal figür
Argolis ‒ Peloponnes’in kuzeydoğusundaki Grek bölgesi; Miken kültürünün çekirdek bölgesi
Argolis Körfezi ‒ Argolis’in güneybatısındaki körfez
Argonautlar ‒ Grek mitolojisinde “Altın Post”u elde etmek için maceralı bir deniz yolculuğuna çıkan kahramanlar
Argos ‒ Modern şehir ve Peloponnes’de yer alan Argolis’deki Miken krallığı
Argos düzlüğü ‒ Peloponnes’in kuzeydoğusunda Miken şehrinin çevresindeki düzlük
Argosular ‒ Mikene, Tiryns, Argos, Mideia ve Nafphilo kalelerinin bulunduğu Peleponnes’in kuzeydoğusundaki Argos düzlüğünden olanlar
Arisba ‒ Homeros tarafından isminden bahsedilen Troia’daki antik bir şehir
Aristoteles ‒ Filozof (MÖ 384 – 322), Platon’un öğrencisi
Arzawa ‒ Batı Anadolu’da MÖ 2. binde var olan bir bölge ismi, Hititlerin zaman zaman hem düşmanı hemde vasal devleti
Arzawa Ülkeleri ‒ Arzawa ile yakın anlamda Šeḫa, Mira ve Ḫapalla
Aschdod ‒ Tarihi Filistin topraklarının Akdeniz kıyılarından antik bir liman şehri (bugün İsrail’de)
Asija ‒ Anadolu’nun kuzeybatısındaki bir bölgenin eski Mısır dilindeki tanımlanması (Aššuwa ismine göre)
Assos ‒ Anadolu’nun kuzeybatısında, Troia’nın güneybatı kıyılarında yer alan antik şehir
Aššuwa Birliği ‒ Hitit kralı I. Tuthaliya döneminde, Anadolu’nun batı bölgelerindeki küçük devletlerce kurulmuş kısa süreli bir konfederasyon (MÖ 15. yy)
Asur Ülkesi ‒ Kuzey Mezopotamya’da, Dicle ırmağı kıyılarında MÖ 2. binde kurulmuş güçlü bir krallık; Başkent Ninova
Aşkelon ‒ Tarihi Filistin topraklarının Akdeniz kıyılarında yer alan antik liman bir şehri (bugün İsrail’de)
Athribis ‒ Nil Delta’sında bulunan eski bir Mısır şehri
Auaris ‒ Nil Delta’sının doğusunda bulunan eski bir Mısır şehri
Aurichalcit ‒ Ağırlıklı olarak Bakır ve Çinko’dan oluşan, nadir bulunan bir mineral
Axios ‒ Selanik şehri yakınlarında, Ege Denizi’ne dökülen bir ırmağın ismi
Ayasofya ‒ Geç antik dönemde inşa edilmiş Bizans kilisesi, bugün İstanbul’un en önemli simgelerinden birisi
I. Arnuwanda ‒ Hitit kralı (Yönetim dönemi ? – MÖ 1375)
III. Amenophis ‒ 18. Hanedan mensubu Firavun; Yönetim dönemi yaklaşık MÖ 1388 – 1351
III. Arnuwanda ‒ Hitit kralı (Yönetim dönemi MÖ 1215 – 1214)

Beycesultan ‒ Batı Anadolu’nun en nemli prehistorik yerleşim alanlarından biri
Beyköy ‒ Afyon ilinin kuzeyinde yer alan bir höyük
Biga Yarımadası ‒ Çanakkale ilinin bulunduğu yarımadaya verilen isim
Bija ‒ Firavunlar Siptah ile Tausret döneminde yaşamış Mısır’lı bir vezir (MÖ 1193-1187)
Bithynien ‒ Roma’nın kuzeybatı Anadolu’daki eyaletinin ismi
Bizans ‒ Bugünkü İstanbul şehrinin üzerine kurulu olduğu antik dönem yerleşimi
Boğazkale – Ankara’nın 150 km doğusunda Hattuşa ören yerinin yakınında bulunan Türk köyü
Bosporus ‒ Marmara Denizi ile Karadeniz arasındaki geçişi sağlayan boğaz
Bronzçağı ‒ Eski Dünya’nın hammade ve alet kültüründeki önemli gelişim aşamalarından biri. Bölgelere göre başlangıç ve bitiş dönemi farklılık göstermektedir; Anadolu’nun da içinde bulunduğu Doğu Akdeniz coğrafyasında MÖ 3000 ile 1200 yılları arasındaki zaman dilimi
Büyük Hitit Devleti ‒ Hitit Devleti’nin MÖ 1350-1200 yılları arasında, en geniş toprak sahibi olduğu zaman dilimine giren tanımlanış biçimi
Büyük Konstantin ‒ Roma İmparatoru (İmp. dönemi MS 306-337)
Büyük Menderes – Batı Anadolu’nun en büyük nehiri (Antik dönemde Maiandros)

Calvert, Frank – İngiliz Amatör Arkeolog (1828-1908); Heinrich Schliemann’a Hisarlık Tepesi üzerindeki yerleşimi gösteren kişidir
Chania ‒ Girit’in kuzeyinde bulunan bir Minos yerleşimi
Codex Venetus A – Homeros’un İlyada’sının MS 10. yy’a tarihlenen ünlü el yazması

Çanakkale – Çanakkale Boğazı’nın güney sahillerinde yer alan Türk şehri
Çandarlı – İzmir iline bağlı kökeni Prehistorik dönemlere kadar giden bir Ege yerleşimi
Çatalhöyük – Orta Anadolu’nun yüksek düzlüklerinde kurulmuş Neolitik dönemin önemli bir yerleşim merkezi; 2012 yılından beri Unesco-Dünya kültür mirası içerisinde
Çine-Tepecik – Türkiye’nin güneybatı’sında yer alan etrafı sur duvarları ve savunma kuleleri ile çevrili Geç Bronz Çağı yerleşimi
Çivi yazısı Luvice ‒ Yazı sistemi, Hititli yazıcılar tarafından Luvi dilinde yazılan metinlere verilen isim. Hitit çivi yazısı geleneği ile yazıldığı için normal aralarında çok az bir fark vardır

Dardanel ‒ Ege Denizi ile Marmara Denizi arasında geçişi sağlayan boğaz (Antik ismi: Hellespont)
Deir el-Medina – Batı Theben’de, kral vadisi yakınlarında bulunan zanaatkarlar yerleşimi
Demirçağı ‒ Antik dönemde, MÖ 1200’den sonraki kültürel döneme verilen isim
Deniz Kavimleri ‒ Mısır’a MÖ 13. yy’ın sonu 12. yy’ın başında saldıran halkların oluşturduğu konfederasyon
Didim ‒ Türkiye’nin batısında, antik dönemin meşhur Apollon bilicilik merkezi
Dio Chrysostom – Prusa’lı (bugünkü Bursa) Grek kökenli hatip, yazar, filozof ve tarihçidir (MS 1. yy)
Diodorus ‒ Siciliya’lı Grek kökenli tarih yazıcısı (MÖ 1. yy)
Dodekanes (Oniki Ada) ‒ Doğu Ege’de yer alan Yunan adalar grubu
Dor ‒ Bugünkü İsrail topraklarında bulunan bir antik şehir, Hayfa şehrinin yaklaşık 30 km güneyinde
Dörpfeld, Wilhelm – Alman Mimar ve Arkeolog (1853-1940); Heinrich Schliemann’ın ölümünden sonra Troia kazı başkanı
Dümrek ‒ Troia topraklarından akan ve Hisarlık önlerinde Skamander ile birleşen nehir (Antik ismi Simois)

Eceabat ‒ Çanakkale Boğazı’nın kuzey kıyısında kurulu Çanakkale ilinin ilçesi
Edremit ‒ Balıkesir ilinin batısında kendi adı ile tanınan körfezde yer alan ilçe
Efes ‒ Anadolu’nun Ege kıyılarında, bugünkü Selçuk ilçesi yakınlarında bulunan en önemli antik dönem Grek şehirlerinden birisi; İzmir’den yaklaşık 70 km güneyde
Ege ‒ Akdeniz’in Anadolu ile Yunanistan arasında kalan bölümü
Ege Prehistoryası ‒ Ege çevresindeki Bronz Çağı kültürlerini araştıran arkeoloji disiplini
Egyptology ‒ Eski Mısır Uygarlığı’nın bütün alanlarını başlangıcından Roma yönetiminin sonuna, MS 4. yy’a kadar araştıran bilim dalı
Ekron ‒ Tarihi Filistin topraklarında yer alan antik bir şehir (bugün İsrail’de)
Epano Englianos – Peloponnes’in güneyinde bulunan Pilos’daki Nestor Sarayı’nın kazı alanı
Epicharmos ‒ Grek komedi tiyatrosu yazarı (MÖ 550-460)
Epik Döngü ‒ Troia Savaşı’ndan bahseden ve uzun dönem boyunca dilden dile aktarılan destanların altı ayaklı dizelerinin toplanması
Eski Dünya ‒ Avrupa, Afrika ve Asya’nın tarihsel tanımı (Amerika’nın keşfinden önce)
Eski Filoloji, Klasik Filoloji ‒ Antik Grek ve Roma döneminin edebi belgeleri ile eski Grek’çe (Gräzistik) ve Latince (Latinistik) dillerini araştıran dil bilimi dalı
Eski Saray Dönemi ‒ Girit’de ilk sarayların ortaya çıktığı Minos kültürü dilimi (yaklaşık MÖ 1900-1700)
Eskiçağ Tarihi ‒ MÖ 2000 ile MS 600 yılları arasındaki bütün zaman dilimi
Etrurya ‒ Orta İtalya’da Etrüsklerin yaşadıkları bölge
Etrüskler ‒ Orta İtalya’nın kuzeyinde Etrurya bölgesinde yaşayan ve MÖ 9. yy’dan itibaren varlıkları kanıtlanabilen antik dönem halkı
Euböa, Eğriboz Adası ‒ Yunanistanın en büyük ikinci adasıdır, Yunanistan anakarasından ince uzunlamasına duran Eğriboz körfezi ile ayrılır
Euripides ‒ Grek tragedya yazarı (MÖ 485-406 )
Evans, Arthur – İngiliz Arkeolog (1851-1941), Girit’deki Knossos Sarayı’nın kazılarından dolayı Minos kültürünün kaşifi olarak kabul edilmektedir
Exeterli Joseph (latince Iosephus Iscanus) ‒ 12. yy’da Devon Kontluğu’nun merkezi Exeter’de yașamıș, latince șiirler kaleme almıș din adamı ve yazardır

Fenikeliler ‒ Bugünkü Lübnan ve Suriye’nin Akdeniz kıyılarında eski çağlarda yaşayan halka verilen isim
Filistin ‒ Mısır ile Suriye arasında kalan bölge
Filistinliler ‒ Muhtemlen Ege coğrafyasından gelip MÖ 12. yy’da Filistin kıyılarına yerleşen ve Kitab-ı Mukaddes’de adından bahsedilen ön asyalı bir halk
Forchhammer, Peter Wilhelm – Kiel’deki Christian-Albrechts Üniversitesi’nden Filolog ve Arkeolog (1801-1894)
Forrer, Emil – Kendisini Hitit ve Luvi yazılarını çözmeye adamış İsviçre’li Asurolog ve Hetitolog (1894-1986)
Fredegar-Chroniği – Erken Ortaçağ, 7 yy’dan latince dünya kroniği
Frigya ‒ Orta Anadolu’nun batısına antik dönemde verilen isim; bölge isimini Trakya ve Balkanlar’dan MÖ 12. yy’da bölgeye göç eden Frigler’den alır
Frigyalı Dares (Dares Phrygius) ‒ Troia’nın çöküşü üzerine en geç 2. yy’da yazılmış bir eserin yazarı

Gath ‒ Tarihi Filistin topraklarında bulunan bir antik şehir (bugün İsrail’de)
Gazze ‒ Tarihi Filistin topraklarının Akdeniz kıyılarında yer alan bir liman şehri (Gazze Şeridi)
Gediz ‒ Batı Anadolu bölgesinde, yaklaşık 20 km genişliğinde bir delta yaparak İzmir ilinin 30 km kuzeybatısında körfeze dökülen nehir (antik dönemde Hermos)
Gelibolu ‒ Güney de Çanakkale Boğazı, kuzeyde Saroz Körfezi ile sınırlı, Çanakkale ilinin Avrupa yakasında bulunan topraklarının yer aldığı yarım ada
Gemi Kataloğu ‒ İlyada’da Homeros tarafından Grek birliklerinin, gemiler ve savaşçıların önderleri ve geldikleri yerin listelenmesine verilen isim
Gergis, Gergitha ‒ Troia bölgesinden antik şehir
Girit Hiyeroglifleri ‒ Minos uygarlığı döneminden, Girit’de yaklaşık 20. yy ile 15 yy arasında kullanılmış ve günümüze kadar çözülememiş yazı sistemi
Giritli Diktys (Dictys Cretensis) ‒ Troia’nın çöküşünü ele alan bir eserin yazarı; elde bulunan metin MS. 4. yy’a tarihlenen latince bir eserdir
Gournia – Girit’in kuzey kıyılarında yer alan Minos kültürü döneminden bir liman şehri
Grek Araştırmaları, Gräzistik ‒ Eski Grekçe’nin dil ve edebiyat bilimi (Eski Grek Filolojisi’de)
Grosseto – Toskana bölgesinden şehir
Guido de Columnis – Sicilya’daki Messina şehrinden hakim ve yazar (yaklașık 1220-1290)
Güneli ‒ Türkiye’nin batısında yer alan bir höyük

Halikarnassos’lu Dionysios ‒ Grek kökenli bilim adamı ve tarihçidir (MÖ 1. yy)
Hammurabi ‒ Ugarit’in son kralının ismi (MÖ 1200’lü yıllar)
Hanay Tepe ‒ Güney Troia bölgesinde bulunan bir Bronz Çağı yerleşimi
Hanma ‒ Suriye’nin batısında, Asi Nehri kıyısında MÖ 5 binlerde kurulmuş bir şehir
Ḫapalla – Orta Anadolu’nun batısındaki bir krallığın Hititçe ismi
Harris Papyrusu – III. Ramses’in yaptıklarının anlatıldığı ele geçen en eski ve en iyi hiyeroglif yazılı papürüs metinlerinden biri (40 metre uzunluğunda) (Büyük Haris Papürüsü; British Museum)
Hatschepsut – Mısır Firavunu (MÖ 1479-1457)
Hatti ‒ Hitit krallığının ismi
Hatti Dili ‒ Orta Anadolu’daki yerli halk Hattiler’in dili
Hattiler ‒ Hititlerin bölgeye göçünden önce Orta Anadolu’daki yerli halkın ait olduğu kültüre verilen isim
Hattuşa ‒ Ankara’nın 150 km doğusunda, Boğazkale köyünde bulunan Hitit Devleti’nin başkenti
III. Hattuşili ‒ MÖ 13. yy’dan Hitit kralı (yönetim dönemi MÖ 1266-1236)
Hau-nebut – Ege sakinlerine Geç Bronz Çağı’nda Mısırlılar’ca verilen isim
Hektor ‒ Grek mitolojisinden figür; Troia kralı Priamos’un oğlu ve Troia’lı komutan
Helena ‒ Mikene Prensi ve sonradan Sparta kralı olan Menelaos’un eşi; Anlatıya göre onun Troia’lı prens Paris’in peşinden Troia’ya gitmesi savaşın başlamasına neden olmuştur.
Hellespont ‒ Çanakkale Boğazının antik dönemdeki ismi
Hephaistos – Grek mitolojisinde metal sanatı ve ateşin tanrısı
Herakles ‒ Grek mitolojisinde kahraman
Heraklidler ‒ Grek mitolojisine göre Herakles’in soyundan gelenler
Hermos – Gediz Irmağı’nın antik dönemdeki ismi
Herodot ‒ MÖ 5. yy’da yaşamış Grek kökenli tarihçi (MÖ 484-430)
Hesiodos ‒ Grek kökenli ozan (MÖ 8./7. yy)
Hieronymus – Romalı Klise büyüklerinden, aziz, alim ve din bilgini (MS 347-420)
Hisarlık ‒ Troia ovasının doğusunda yer alan tepenin ismi; 1870 yılından beri İlion kalesi kazı alanı, Troia’nın yönetim merkezi
Hitit Hiyeroglifleri ‒ Luvi Hiyeroglifleri için önceden yapılan ve yanılgıya sürüklüyen tanımlama
Hititler ‒ Orta Anadolu’yu MÖ 2. binde yurt edinen Hint-Avrupa kökenli halk
Hiyeroglif Luvicesi ‒ Anadolu’da MÖ 17. yy ile MÖ 8. yy arasında kullanılan resim ve işaret yazısı
Homeros ‒ İlyada ve Odysseia’nın derleyicisi ve batı toplumunun bilinen ilk yazarı (muhtemelen MÖ 8. yy’da yaşadığı düşünülsede, gerçekte var olduğu tartışmalıdır)
Homeros dışındaki Troia kaynakları ‒ Homeros’un İlyada ve Odysseia eserinin dışında Troia savaşı konusundaki anlatılar
Höyük ‒ Tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılan yerleşme yerlerinde yıkıntıların üstüste yığılmasıyle oluşan ve içinde yapı kalıntılarının gömülü bulunduğu tepe

İason ‒ Grek mitolojisinde bir kahraman; Argonautlar’ın önderi
İbykos ‒ Grek kökenli şair (MÖ 6. yy)
İda Dağı ‒ Türkiye’nin kuzey batısında Troia bölgesinde bulunan dağlar (türkçe Kaz Dağı yada Dağları)
İdomeneus ‒ Grek mitolojisine göre Troia Savaşı’na katılmış Girit’li bir kral
İlion ‒ Homeros tarafından Troia’nın kral resisdanzlarının yer aldığı kaleye verilen isim
İlios ‒ İlion’un farklı bir telafuzu
İlyada ‒ Troia Savaşı’nın anlatıldığı Homeros’a ait destan
İonya ‒ Demirçağı’nda Grekler tarafından yerleşilen Batı Anadolu’nun orta kıyı kesimleri
İšuwa – Doğu Anadolu’da, yukarı Fırat bölgesinde kurulmuş bir antik çağ krallığı
İthaka ‒ Yunanistan’ın batı kıyılarında, Ionya denizinde bulunan bir ada; Homeros’a göre Odysseus’un ülkesi

Jeoarkeoloji ‒ Doğal çevre ve insan yerleşimleri arasındaki değişken ilişkileri ve o dönemki çevrenin rekonstrükse etmeye çalıșan bilim dalı
Johannes Malalas ‒ Romalı geç antik dönem tarihçisi ve dünya kroniği adlı bir eserin yazarıdır (yaklaşık MS 490-570)

Kadeş ‒ Suriye’nin MÖ 2. bindeki önemli şehirlerinden biri; Hititler ile Mısırlılar arasında MÖ 1275 yılında yapılan savaşın olduğu yer
Kadıkalesi ‒ Türkiye’nin Ege kıyılarından bir höyük
Kahramanlık Çağı, Altın Çağ ‒ Antik dönem mitolojisinde kullanılan bir kavram; Bronz Çağı’nın sona ermesinden önce var olan kültürlerin en parlak dönemi
Kaiserialı Eusebius ‒ Muhtemelen Filistin bölgesinden geç antik dönem hristiyan din alimi ve tarih yazıcısıdır (yaklaşık MS 260-340)
Kaniş ‒ bk. Kültepe
Karamenderes ‒ bk. Skamender
Karanlı Çağlar, Karanlık Yüzyıllar ‒ Yunanistan’da antik dönemde yazı bilgisinin kaybolduğu MÖ 12. ile 8. yy arasındaki zaman dilimi.
Karien ‒ Anadolu’nun güneybatısında bulunan bölgenin antik dönemdeki ismi
Karkamış ‒ Türkiye ile Suriye sınırında yer alan antik dönem yakın doğu şehri
Karkisa ‒ Anadolu’nun batısında Geç Bronz Çağı’nda var olmuş bir küçük devlet, muhtemelen sonradan Karya’ya dönüştü
Karlar ‒ Anadolu’nun güneybatısında Karya bölgesi de yaşayan Luvi kökenli halk; Homeros’da Troia’lıların müttefikleri
Karnak ‒ Antik Theben’de bulunan tanrı Amon-Re’nin kutsal alanı; bugünkü Luxor’un yakınlarında
Kartaca ‒ MÖ 9. yy’da Fenikeli denizciler tarafından kurulan Tunus’un Akdeniz kıyılarındaki önemli bir şehri
Kaş ‒ Antalya’nın 180 km güneybatısında yer alan ilçesi
Kaşka ‒ bk. Kaşkalar
Kaşkalar ‒ Eski Anadolu halklarından olan Kaşkalar’ın yaşam alanları Orta Karadeniz bölgesine düşer. Hititlere karşı sürekli düşmanca bir tavır takınmışlardır
Kaymakçı – Manisa ilinde bulunan Marmara Gölü’nün batısındaki bir tepe üzerine konumlandırılmış bir Geç Bronz Çağı kalesidir
Kenan ‒ Suriye ile Filistin kıyılarını kapsayan alanın tarihsel ismi (MÖ 1500-1200 yıllarında arasında); aslında Mısır’ın hakim olduğu alan
Kesik ‒ Hisarlığın 5 km güneyinde, kıyı kesimi ile iç kesimi birbirine bağlayan 500 m uzunluğunda 30 m derinliğinde bir yarık
Kesik Tepe ‒ Hisarlık yakınlarından bir tepe
Kıbrıs-Minos Yazısı ‒ Kıbrıs’da Geç Bronz Çağı’nda, yaklaşık MÖ 15. yy ile 12. yy arasında kullanılmış ve bugüne kadar çözülememiş hece yazısı
Kızılırmak ‒ Türkiye’nin en uzun ırmağı; Orta Anadolu bölgesinde büyük bir yay yaparak Karadeniz’e dökülür (Antik dönemde: Halys)
Kiklatlar ‒ Ege’de Grek ada grubu (Türk. Çember Adaları)
Kiklopik ‒ Kenar boyları iki metreye kadar ulaşan moloz bloklardan inşa edilmiş Geç Bronz Çağı koruma duvarlarının yapı stili
Kithira ‒ Peloponnes’in güney ucunda bulunan bir ada
Kizzuwatna – Kilikya düzlüğüne Hititlerce verilen isim
Klasik Arkeoloji ‒ Arkeoloji bilimi içerisinde daha çok Grek ve Roma uygarlığını merkeze alarak Akdeniz bölgesindeki kültürleri araştıran bilim dalı
Knossos ‒ Girit’deki Minos şehri ve en büyük Minos Sarayı
Kom el-Samak – Theben’de Nil Nehri’nin batı kıyısında yer alan Malqata saray komleksinden altar
Konstantinopolis ‒ İstanbul’un eski ismi; bk. Bizans
Kopais Gölü ‒ Bugünkü Gla yakınlarında bulunan yapay olarak kurutulmuş göl, aslında Yunanistan’ın Boeotia bölgesinden önemli bir Miken yerleşimidir
Korfmann, Manfred – Alman Prehistoryacı (1942-2005), Tübingen Üniversitesi Tarih öncesi ve İlk Çağ Tarihi bölümünde Profesör ve 1988-2005 yılları arasında Troia kazısı başkanı
Korint ‒ Korint Kıstağı’nda yer alan bir şehir, Yunan anakarasını Peloponnes’den ayıran yer
Kritias ‒ Platon’un içerisinde eski kültürleri ve arazi değişikliklerini anlattığı, bitirilmeden kalan eseri
Kroisos ‒ Lydia Devleti’nin zenginliği ve cömertliği ile tanınan son kralı (krallık dönemi (MÖ 555-541)
Küçük Asya ‒ Trakya toprakları dışında kalan bugünkü Türkiye toprakları
Küçük İlyada ‒ Epik anlatılardan bir parça, MÖ 7. yy’da ortaya çıkar ve parçalar halinde aktarılmıştır
Kültepe ‒ Orta Anadolu’da bulunan Bronz Çağı’nın önemli bir yerleşim merkezi (yada Kaniş veya Nesa)
Kybele ‒ Frigler’de ana tanrıça, sonradan Yunanistan, Trakya ve Roma’da da tapınılmıştır
Kyzikos ‒ Marmara Denizi kıyısında bulunan antik dönem Grek şehri; Bugün Balıkesir ili Erdek ilçesine bağlı Balız’da yer almaktadır

Lachisch – Kudüs’ün 40 km güneybatısında, tarihi Filistin topraklarında bulunan bir antik şehir
Laodikeia ‒ Türkiye’nin güneybatısında, Frigya’da lykos vadisinde şehir
Larissa, Larisa ‒ Aiolis bölgesinde, Gediz Irmağı kıyısında bulunan ve Homeros tarafından bahsedilen antik dönem şehiri
Lasithi ‒ Girit’in doğusunda bölge
Latacz, Joachim – Alman kökenli Filolog ve Homeros uzmanı; Troia eski kazı başkanı Manfred Korfmann’ın önemli bir destekçisi
Lesbos, Midilli ‒ Anadolu’nun kuzeybatı kıyıları açıklarında bulunan ada
Levant ‒ Doğu Akdeniz’de, İskenderun Körfezi’nden tarihi Kenan topraklarına kadar olan böledeki kıyı ve iç kesime verilen isim
Libya ‒ Mısır’ın batısında Geç Bronz Çağı’nda Libyalılar tarafından iskan edilmiş topraklar
Lidya ‒ Anadolu’nun Ege kıyılarında bulunan bölge
Likya ‒ Anadolu’nun güney, güneybatısında bulunan bölgenin antik dönemdeki tanımı
Linear A ‒ Girit’de MÖ 17. yy ile 15. yy’lar arasında Girit Hiyeroglif yazısı ile birlikte kullanılan ve bugüne kadar çözülememiş yazı sistemi
Linear B ‒ MÖ 15. yy ile 12. yy’lar arasında Girit’de ve Yunan ana karasında kullanılan, okunabilen Miken hece yazısı
Livius Andronicus ‒ Bilinen en eski latince yazan șair’dir (MÖ 280-207)
Lukka ‒ Mısır kaynaklarında düşman kabileler arasında sayılan kökeni Anadolu’nun güneybatısında dayanan halk
Luvi Çivi yazısı ‒ bk. Çivi yazısı Luvice
Luvi Hiyeroglifleri ‒ bk. Hiyeroglif Luvicesi
Luviler ‒ Batı- ve Güney-Anadolu’da yaşaymış Hint-Avrupa kökenli halk grubu
Luvili ‒ Luvi dili için yapılan tanımlama (Luvice)
Luviya ‒ Luvice konuşan bölgedeki halk için Hititlerce kullanılan erken bir tanımlama
Luxor Tapınağı ‒ Nil nehrinin doğu kıyısında bugünkü Luxor’da bulunan kutsal alan
Lübnan Dağları ‒ Lübnan’ın kuzeyinden Akdeniz kıyılarına 160 km boyunca paralel uzanan ve çok sık orman örtüsü ile kaplı dağlar
Lykophron ‒ Euböa adasında bulunan Halkis şehrinden Grek kökenli gramerci ve şair (MÖ 320-280)

Magliano Diski ‒ Toskana Bölgesi’nde keşfedilen 8 cm çapındaki yuvarlak şekilli kurşun disk; her iki yüzünde sarmal bir form ile merkeze doğru giden Etrüsk yazısı mevcuttur
Maidos ‒ Çanakkale Boğazının kuzey kıyılarında, bugünkü Eceabat’da bulunan höyük
Makedonya ‒ Balkan yarımadasının güneyinde, günümüzde kuzey Yunanistan ve Makedonya’ya bağlı tarihi topraklar
Makestos, Simav Çayı (Susurluk Çayı) ‒ Türkiye’nin kuzeybatısında, Simav yakınlarından doğup Marmara Denizi’ne dökülen nehir
Malia ‒ Girit’in kuzey kıyılarında Minos Uygarlığı döneminden kalma saray
Marmara Denizi ‒ Karadeniz’i Ege Denizi ve Akdeniz’e İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı üzerinden bağlayan iç deniz. (Antik dönem ismi: Propontis)
Maša – Anadolu’nun kuzeybatısında Geç Bronz Çağı’nda var olmuş bir küçük devlet (Muhtemelen antik dönemde Mysien)
Medinet Habu ‒ III. Ramses’in Batı Theben’de bulunan ölü tapınağı; yapım tarihi MÖ 1700’lü yıllar
Mellaart, James – Türkiye’de farkli neolitik yerleşim merkezlerini keşfedip Çatalhöyük ve Beycesultan’da kazılar yapan Britanya’lı prehistoryacı
Melos, Milos ‒ Ege’de bir Grek adası
Merenptah – Mısır Firavunu (MÖ 1213-1203)
Mesara, Messara – Girit’in güneyinde kıyı düzlüğü
Messenien ‒ Peloponnes’in güneybatısında kalan bir bölge, Pilos kralı Nestor’dan dolayı tanınmaktadır
Messui – bk. Amenmesse
Midaion – Batı Anadolu’nun kazısı yapılmayanen büyük Bronz Çağı yerleşimlerinden biri
Midas ‒ MÖ 8. yy’ın ikinci yarısında yaşamış Frig kralı
Mikene ‒ Yunan anakarasındaki önemli bir Bronz Çağı yerleşimi
Milet ‒ Anadolu’nun batı kıyılarında yer alan şehir
Minos ‒ Minos uygarlığı dönemindeki Girit kralı
Minos Kültürü ‒ Girit’deki Bronz Çağı kültürü; Avrupa’nın en erken kültürü olarak bilinmektedir
Mira ‒ Orta Anadolu’nun batısında bulunan bir devlete Hititler’ce verilen isim
Mittani ‒ Kuzey Suriye topraklarında Geç Bronz Çağı’nda var olan bir küçük devlet
Monastiraki ‒ Girit’de Minos Uygarlığı yerleşim merkezi, MÖ 1700’lerden sonra terkedilir
II. Murşili ‒ Hitit kralı (yönetim dönemi yaklaşık MÖ 1318-1290)
II. Muwatalli ‒ Hitit kralı (yönetim dönemi yaklaşık MÖ 1290-1272)
Müsgebi ‒ Güneybatı Anadolu bölgesinde Miken dönemi yerleşimi ve mezarlığı

Naevius ‒ Romalı şair (MÖ 270-201)
Navarin Körfezi ‒ Grek şehri Pilos’un körfezi
Nea Kameni ‒ Thera kalderasında oturulmayan bir Volkan adası (Santorin)
Nesa – bk. Kültepe
Nesice ‒ Hitit dili için yapılan birçok tanımlamadan birisi (Hititçe, Nesili)
Nesili ‒ Hitit dili için yapılan birçok tanımlamadan birisi (Hititçe, Nesice)
Nestor Sarayı ‒ Peleponnes’in batısında, Pilos’un kuzeyinde Epano Englianos tepesinde bulunan Miken dönemi sarayı ve yönetim merkezinin olduğu yerleşim
Niḫirija ‒ Hitit belgelerinden Anadolu’nun güneybatısında olduğu bilinen şehir ve aynı ismi ile tanınan çevresi
Nişantaş Yazıtı ‒ Hattuşa’da bulunan 8,5 m genişliğinde, bilinen en uzun Luvi Hiyeroglif yazıtı
Nostoi (Eve dönüş eposları) ‒ Troia savaşından sonra Agamemnon ve Menelaos gibi önemli Grek kahramanlarının eve dönüşlerini aktaran epik anlatı parçaları
Nubien ‒ Mısır’ın güneyinde yaşayan koyu renkli halk
nuwaʿum – Anadolu’da yaşayan Asurlu ticaret adamlarının Luvileri tanımlamak amacıyla kullandıkları kavram

Odysseia ‒ İçinde Ithaka kralı Odysseus’un Troia Savaşı’ndan ülkesine geri dönerken başından geçen maceraların anlatıldığı Homeros destanı
Odysseus ‒ Grek mitolojisinde kahraman
Olympia ‒ Peloponnes’in kuzeybatısında Zeus kutsal alanının olduğu yer; antik dönemde Olimpiyatların yapıldığı yer
Onuphis ‒ Mısır’da Nil deltasında bulunan antik bir yer
Orbetello – İtalya’da Toskana bölgesinde bulunan bir yer
Orichalkos – Yeni Grekçe’de Pirinç metali
Orontes, Asi Nehri – Suriye ve Lübnan’dan gelip Hatay ilinde denize dökülen nehir
Ortaçağ ‒ Avrupa tarihinde antik dönem sonundan yeniçağ’ın başlangıcına kadar olan döneme verilen isim (yaklaşık 6. – 15. yy’lar arası)
Osmanlı Devleti ‒ 1299-1922 yılları arasında varlığını sürdürmüş Türk İslam devleti
Otranto ‒ İtalya Kalabriya bölgesinden liman şehri
Ovidius ‒ Romalı şair (yaklaşık MÖ 43 – MS 17)

Önasya ‒ İçine Anadolu, Kafkasya, Mezopotamya, Suriye, Filistin, Arap Yarımadası, Sina Yarımadası, Ermenistan ve İran’nın yüksek platolarının girdiği Asya’nın güneybatısına düşen bölge
Ötzi – 1991 yılında Avusturya-İtalya sınırındaki Ötztal Alplerinde keşfedilmiş olan, 5.300 yıl önce yaşamış bir adamın doğal şartlarda oldukça iyi korunmuş mumyasıdır.

Palaca ‒ Kuzeybatı Anadolu’da Bronz Çağı’nda var olmuş Hint-Avrupa kökenli dil
Paris ‒ Grek mitolojisinden figür; Troia kralı Priamos’un oğlu
Pausanias – MS 2. yüzyılın sonlarında yaşamış, Yunanistan üzerine kapsamlı bir seyahatname yazan Anadolu kökenli gezgin ve coğrafyacı
Pedasa ‒ Anadolu’nun batısında var olmuş bir devletin Hititçe ismi (muhtemelen antik dönemde Pisidia)
Pefkakia Magoula – Yunan anakarasında, Tessalia bölgesinde Volos liman şehrinde bulunan arkeolojik kazı yeri
Pelasglar ‒ Yunanistan, Girt ve Ege adalarında Grekçe konuşmayan prehistorik halk grubuna verilen isim; muhtemelen ilk olarak Troia’dan
Pelesetler ‒ Medinet Habu’da bulunan III. Ramses’in ölü tapınağında bahsedilen düşman halklardan biri; muhtemelen sonradan Filistinliler
Peloponnes ‒ Yunan anakarasının güneyinde kalan yarımada; Mikenlerin ana merkezleri
Pergamon ‒ Batı Anadolu’da antik dönem şehri; Bergama
Petras ‒ Girit’in kuzeydoğu kıyılarında bulunan bir Minos şehri
Phaistos ‒ Girit’de Minos sarayı
Phaistos Diski ‒ Phaistos Sarayı’nda bulunmuş 15 cm çapında ve üzerinde spiral şeklinde yazı işaretleri bulunan yuvarlak pişmiş toprak tablet
Philhellenism ‒ Avrupa’da 1820’lerde ortaya çıkan ve Grek kültürüne hayranlığı sembolize eden düşünce akımının ismi
Philoxenes ‒ Grek kökenli şair (MÖ 435-380)
Pınarbaşı – Troia düzlüğünün güney ucunda bulunan yer; 19. yy’da Bronz Çağı şehri olarak tanınmaktadır
Pilos ‒ Peloponnes’in güneybatısında Nestor’un Geç Bronz Çağı’na tarihlenen sarayı
Platon ‒ Grek kökenli Filosof ve yazar (MÖ 427-347)
Plinius ‒ Asıl olarak Gaius Plinius Secundus; yaşlı Plinius (MS 23-79); romalı yazar; 37 kitaptan oluşan doğa tarihi adlı bir kitap yazmıştır
Plutarch ‒ Grek kökenli yazar (MS 46-120)
Poseidon ‒ Grek mitolojisinde Zeus’un kardeşi ve denizler tanrısı
Prehistorya ‒ İnsanın ortaya çıktığı andan yazıyı bulmalarına kadar olan sürede insanların geçirdiği kültürel, ekonomik ve teknolojik gelişimin araştırılmasını konu edinen Arkeoloji dalı (Ayrıca; Tarih Öncesi ve İlk Çağ Tarihi)
Priamos ‒ Grek mitolojisinden bir figür; Troia Savaşı döneminde Troia kralı
Priamos Hazineleri ‒ Heinrich Schliemann’ın Troia’da yaptığı kazılarda bulduğu ve yanlış bir şekilde Priamos’a ait olduğunu iddia ettiği Erken Bronz Çağı’na tarihlenen eserler
Proklos ‒ Grek Filosofu (MS 412-485)
Prusa ‒ Bursa şehrinin antik dönemdeki ismi
Ptolemaios Chennos – Grek kökenli yazar (MS 1. yy)
Puduhepa ‒ Hitit kralı III. Hattuşili’nin eşi ve IV. Tuthaliya’nın annesi (MÖ 13. yy)
Pyrgos ‒ Girit’de Mesara ovasının güneybatısında bulunan bir yer

Quintus Smyrnaeus – Grek kökenli șair, ozan (muhtemelen MS 3. yy’dan); Troia ile ilgili söylencelerin başka bir versiyonunu olan ve Homeros’un stili ile kaleme alınan Postheomerica adlı eserin yazar

I. Ramses – 19. hanedanın kurucusu Mısırlı Firavun (yönetim dönemi MÖ 1292-1290)
II. Ramses – 19. Hanedan mensubu Mısırlı Firavun (yönetim dönemi MÖ 1279-1213)
III. Ramses – 20. hanedan mensubu Mısırlı Firavun (yönetim dönemi MÖ 1182-1151)
Rhytion – Girit’deki Mesara ovasının güneybatısındaki Pyrgos yakınlarında bulunan bir yer
Rodos – Anadolu’nun güneybatı kıyılarının önlerinde bulunan Grek adası
Roma İmparatorluğu – Romalılar tarafından MÖ 8 yy ile MS 7 yy’lar arasında yönetilen topraklar

Sais – Nil deltasının batı kıyılarında bulunan eski bir Mısır șehrinin Grekçe adı; Mısırlılar ile Deniz Kavimleri arasında MÖ 1208 yılında önemli bir savașın yapıldığı yer; 26. hanedanlık döneminde ülke bașkenti
Samotraki – Kuzey Ege’de Çanakkale Boğazı’na yakın bir Grek adası
Santorini – Kiklatların güneyinde, anaada Thera çevresinde yer alan takım ada
Sappho, Safo ‒ Grek kökenli lirik şairi (MÖ 7. yy)
Sardes, Sart ‒ Türkiye’nin batısında yer alan Lidya devletinin başkenti
Schliemann, Heinrich – Alman tüccar ve amatör arkeologdur. Hisarlık tepesinde ilk kazıyı sürdüren ve burayı Troia olarak isimlendiren kişidir.
Šeḫa (Šeḫa ırmağı ülkesi) ‒ Orta Anadolu’nun batısında Bronz Çağı’nda var olmuş bir devletin Hitit’çe ismi
Seneca – Romalı şair ve yazar (MÖ 4 – MS 65)
Serden ‒ Mısır kaynaklarında Deniz Kavimleri istilaları ile birlikte ismi anılan bir halk
I. Sethos ‒ Mısır’da 19. hanedanlık firavunu (yönetim dönemi MÖ 1290-1279)
II. Sethos ‒ Mısır’da 19. hanedanlık firavunu
Setnacht ‒ Mısır’da 20. handedanlığın ilk firavunu; III. Ramses’in babası
Sevilla’lı Isidoros ‒ Metropolit ve tarih yazıcısı (MS 560-636), Geç antik dönemde Batı Avrupa’da bulunan eldeki mevcut antik dönem kaynaklarını kullanarak Etymologia’e isimli bir kitap kaleme alır
Sigeum ‒ İlion’un batısında MÖ 4. yy’dan liman şehri
Sikyon ‒ Pelopnnes’in kuzeyinde antik dönem şehir devleti
Simois ‒ bk. Dümrek
Simonides – Asıl olarak Keos’lu Simonides; Grek kökenli lirik şair (MÖ 556-467)
Siptah ‒ Mısır’lı 19. hanedan firavunu
Skamender ‒ Kaz dağlarından doğup Troia ovasından denize ulaşan ırmak (Skamandros, Karamenderes; Homeros’a göre tanrılar tarafından Xanthos diye adlandırılır)
Skamma andros ‒ bk. Skamander ve kelime anlamı olarak insan eli ile açılan hendek
Skepsis ‒ Troia bölgesinde bulunan antik dönem Grek şehri
Sokrates ‒ Grek kökenli filosof ve Platon’un hocası (MÖ 469-399)
Solon ‒ Grek devlet adamı ve lirik şairi (MÖ yaklaşık 640-560)
Sophokles ‒ Grek tragedya şairi (MÖ 496-406)
Sphinx, Sphenx ‒ Sanatta insan başlı, aslan vucutlu figür
Spratt, Thomas – İngiliz amiral, hidrografya uzmanı ve jeolog (1811-1888)
Stesichorus – Grek lirik şairi (MÖ 630-555)
Strabo, Strabon ‒ Grek kökenli tarihçi ve coğrafyacı (yaklaşık MÖ 63 – MS 23)
Stratigrafi – Arkeoloji ve Jeoarkeolji biliminde katmanların yapısını inceleyip, tarihlendirmlerde buluntu düzeyini belirleyen bilim dalı
Suriye ‒ Fırat Irmağı ile Akdeniz arasında kalan ve kuzeyde güney Toroslara kadar uzanan bölge

Şasu halkı ‒ Filistin ve Suriye topraklarında yaşamış yarı göçebe bir halka Mısırlılar’ca verilen isim
I. Şuppiluliuma ‒ Hitit kralı (yönetim dönemi MÖ 1343 – 1320); Yeni krallık döneminin kurucusu olarak bilinmektedir
II. Şuppiluliuma ‒ Son Hitit kralı (Yönetim dönemi MÖ 1205 – 1192)

Talassokrasi – Devlet yada devletlerin birleşerek ortak donanma kurmasi ve deniz ticaretine hükmetmelerine denir
Tarhuntassa – Günümüze kadar neresi olduğu ortaya çıkartılamamış şehir; Kadeş savaşından kısa bir süreliğine Hitit Devleti’nin başkentliğini yapmıştır
Tarihsel dönem ‒ İnsan’ın yazıyı kullandığı döneme verilen isim
Tausret ‒ Mısır’da 19. hanedanlık firavunu (yönetim dönemi MÖ 1193-1185)
Tekker ‒ Deniz Kavimleri haklarından biri
Tel Haror ‒ Tarihi Filistin topraklarında yer
Telamon ‒ Grek mitolojisinden figür; Salamis kralı ve Troia’a en önde saldıran Grek güçlerinden biri
Telemachos ‒ Grek mitolojisinden figür; Odysseus’un oğlu
Tell Deir Alla – Ürdün’de bulunan bir höyük
Tell el-Fara – Nil deltasında bulunan bir höyük
Tenedos ‒ Troia kıyıları önlerinde bulunan bir ada (Bozcaada)
Teuker, Tkr – Troialılar için MÖ 1200’lerden sonra kullanılan isim
Theben ‒ Grek kökenli bir isme sahip eski bir Mısır şehri; Yeni krallık döneminde başkent; bugün Luxor
Theoklymenos – Grek mitolojisinde figür
Thera (Santorini) – Ege’de bir Volkan adası; MÖ 1628 yılında meydana gelen bir patlama Akrotiri yerleşimini yerle bir eder
Therasia, Thirasia – Ege denizinde Grek kiklat adalarından biri
Theseus ‒ Grek mitolojisinde kahraman; Miken krallığı Thessalien’de kral
Thessalien ‒ Yunanistan’ın doğusunda Miken krallığına bağlı bir bölge
Thukydides – Grek kökenli tarih yazıcısı (MÖ 460-400)
Timaios ‒ Filosof Platon’un dialogları içeren kitaplarından birinin birinin başlığı
Timaios, Taormina’lı Timaios ‒ Antik dönem Grek tarih yazıcısı (MÖ 345-250)
Tiryns ‒ Argolis kalesinde Bronzçağı buluntu merkezi
Tragliatella – Etrüsk dönemine tarihlenen bir şarap testisi, üzerinde Labirent formu betimlenip “Truia” ismi bulunmaktadır
Trajaneum ‒ Bergama Akropolü’nün en yüksek tepesinde Roma İmparatoru Trajan’a adanan kutsal alan
Trakya ‒ Güneydoğu Avrupa’da, Bulgaristan’ın güneyini, Yunanistan’ın kuzeydoğusunu ve Türkiye’nin Avrupa kıtasındaki topraklarını kapsayan tarihi çok eskilere giden bölgeye verilen isim
Troas ‒ Çanakkale Boğazının güneyinde, içinde Troia’nın bulunduğu bölge
Troia ‒ Grek mitolijisinden yer; Heinrich Schliemann’ın yaptığı kazılar sonucunda Hisarlık tepesine lokalise edilmiştir
Troia Savaşı ‒ Grek mitolojisinde ve antik dönem metinlerinde Batı Anadolu devletlerinin oluşturduğu koalisyon ile birleşik Grek güçleri arasında kaçınılmaz olan erken dönemlerdeki savaş
Troia Tartışmaları ‒ Almanya eski çağ bilimleri içerisinde Troia araştırmalarının sonuçları ve Troia’nın önemi ile ilgili tartışmalar
Tros ‒ Grek mitolojisinde Troia kralı
I. Tukulri-Ninurta ‒ Asur kralı (yönetim dönemi MÖ 1234-1197)
Tušratta – Mittani kralı (yönetim dönemi MÖ 1370-1350)
IV. Tuthaliya ‒ Hitit kralı (yönetim dönemi MÖ 1236-1215)
Tümülüs – Toprak yığılarak üzeri kapatılan oda mezarlar
Tyros ‒ Bugünkü Lübnan kıyılarında yer alan bir ada üzerinde yer alan önemli bir Fenike şehri
Tyrrhener – Antik dönem Grek tarihçileri tarafından Anadolu’nun kuzeybatı bölgesinde yaşadıkları ve Etrüskler ile yakın akraba oldukları söylenen bir halk

Ugarit – Suriye’nin Akdeniz kıyılarında bulunan bir ticaret merkezi; Ugarit devletinin başkenti
Uluburun ‒ Türkiye’nin güneyinde Antalya bölgesinde; Uluburun açıklarında 1982 yılında MÖ 1300’lere tarihlenen, Uluburun Batığı olarak ta tanınan, Bronz Çağı’nın ünlü ticaret gemisi keşfedilmiştir.
Uluburun Batığı ‒ Türkiye’nin güneybatı kıyılarında Uluburun açıklarında 1982 yılında bulunan Geç Bronz Çağı’na tarihlenen yelkenli gemi
Uwas ‒ Giritli kral
Uygarlık ‒ Tarih biliminde şehirleşmeye geçilmiş, merkezi yönetim sisteminin olduğu, ticaretle uğraşılan ve en önemlisi yazının kullanıldığı erken toplum düzenleri için yapılan tanımlama

Ventris, Michael – 1952 yılında Linear-B yazısını çözen İngiliz mimar (1922-1956)
Vergilius ‒ Romalı şair (MÖ 70-19)
Villanova kültürü ‒ Bugünkü Toskana bölgesinde (kuzey İtalya) en eski demir çağı kültürü

Walma – Orta Anadolu’nun batısında ki devletlerden birinin Hititçe ismi
Wilusa ‒ Hitit belgelerinde isminden bahsedilen Batı Anadolu’nun Bronz Çağı devletlerinden biri; muhtemelen Troia

Xanthos ‒ bk. Skamander
Xenophon ‒ Grek kökenli yazar (MÖ 430-354)

Yeni Hümanizm ‒ 1750’li yıllarda Almanya’da klasik dönem Grek kültürüne dayanarak yükselen düşünce akımı
Yeni Saray Dönemi ‒ Minos kültüründe yüksek gelişmiş mimarinin olduğu bir dönem (yaklaşık MÖ 1700-1430)