{"id":16632,"date":"2017-10-16T10:56:19","date_gmt":"2017-10-16T08:56:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neu.luwianstudies.org\/fred-woudhuizen-ile-beykoy-luvi-hiyeroglif-yazitinin-sahte-olup-olmadigina-dair-roportaj\/"},"modified":"2017-10-16T10:56:19","modified_gmt":"2017-10-16T08:56:19","slug":"fred-woudhuizen-ile-beykoy-luvi-hiyeroglif-yazitinin-sahte-olup-olmadigina-dair-roportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/fred-woudhuizen-ile-beykoy-luvi-hiyeroglif-yazitinin-sahte-olup-olmadigina-dair-roportaj\/","title":{"rendered":"Fred Woudhuizen ile Beyk\u00f6y Luvi hiyeroglif yaz\u0131t\u0131n\u0131n sahte olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair r\u00f6portaj"},"content":{"rendered":"

Beyk\u00f6y\u2019de bulunan Luvi hiyeroglif yaz\u0131t\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz, baz\u0131 ki\u015filer bunun sahte olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bu \u015f\u00fcphelerin nedeni neydi? <\/em><\/p>\n

Asl\u0131nda, makaleyi birlikte yazd\u0131\u011f\u0131m meslekta\u015f\u0131m ve ben bu \u015f\u00fcpheleri haber yay\u0131mlanmadan yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt hafta \u00f6nce duyduk. Ancak, bu metnin uzun s\u00fcredir bilindi\u011finin fark\u0131nda de\u011fildik. Baz\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131z 28 y\u0131l \u00f6nce bile bu metni g\u00f6rm\u00fc\u015f ve hatta kopyalar\u0131n\u0131 saklam\u0131\u015ft\u0131. Bence bu \u015f\u00fcpheler \u00fc\u00e7 temel nedenden kaynaklan\u0131yor: \u00d6ncelikle, orijinal belge kay\u0131p; elimizde yaln\u0131zca bir \u00e7izim bulunuyor. \u0130kincisi, bu \u00e7izim, akademik d\u00fcnyada \u201ckan\u0131tlar\u0131 hayal etti\u011fi\u201d iddia edilen James Mellaart\u2019\u0131n ar\u015fivinden geliyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, metnin dilbilgisi, daha \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 \u00f6zellikler i\u00e7eriyor. <\/p>\n

Bu \u00f6zellikler, gramer hatalar\u0131 olabilir mi?<\/em><\/p>\n

\u00d6ncelikle, metnin genel olarak dilbilgisel a\u00e7\u0131dan do\u011fru oldu\u011funu ve anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturdu\u011funu vurgulamak isterim. Ancak, daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fimiz baz\u0131 i\u015faretler, birle\u015fimler ve yaz\u0131m bi\u00e7imleri i\u00e7eriyor. Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131\u2019ndan bilinen en uzun Luvi hiyeroglif yaz\u0131t\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, bu durum beni \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131yor. Bize, metinde \u00e1-la-na-ti+li <\/em>bi\u00e7iminde ge\u00e7en Mira\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fck Kral\u0131 ve Kupantakurunta II\u2019nin o\u011flu i\u00e7in kullan\u0131lan \/na\/ hecesinin, bilinen Luvi yaz\u0131tlar\u0131nda bu \u015fekilde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dair ele\u015ftiriler y\u00f6neltildi. Evet, bu formu daha \u00f6nce g\u00f6rmedik. Ancak, bu uzunlukta, bu b\u00f6lgeden ve bu d\u00f6neme ait ba\u015fka bir belge de g\u00f6rmedik. Arzawa\u2019da Luvice\u2019nin nas\u0131l konu\u015fuldu\u011funu bile tam olarak bilmiyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc elimizde \u00e7ok az belge var. Bu nedenle, yaz\u0131ya verilen anlam ve yakla\u015f\u0131m, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz beklentilerimizden farkl\u0131 olabilir. \u00d6zetle, b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir belge ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, i\u00e7inde daha \u00f6nce bilmedi\u011fimiz unsurlar bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bana g\u00f6re, bu metnin sahte oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131n aksine, ger\u00e7ek oldu\u011funa dair g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar sunuyor. B\u00f6ylesine etkileyici bir belgeyi sahte olarak \u00fcretebilecek bir ki\u015fi, yeni yaz\u0131m bi\u00e7imleri uydurarak \u015f\u00fcpheleri \u00fczerine \u00e7ekmekten ka\u00e7\u0131n\u0131rd\u0131. <\/p>\n

Ana endi\u015feniz nedir?<\/em><\/p>\n

\u0130nsanlar belgenin orijinalli\u011fini sorgulamadan \u00f6nce, bilimsel yay\u0131n\u0131m\u0131z\u0131 incelemi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Yak\u0131nda yay\u0131mlanacak makalemizde, sahtecilik lehine ve aleyhine olan arg\u00fcmanlar\u0131 tart\u0131\u015fmaya alt\u0131 sayfa ay\u0131r\u0131yoruz \u2013 ve ben sahtecili\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki arg\u00fcmanlar\u0131 daha ikna edici buluyorum. Sonras\u0131nda, insanlar\u0131n bu belgenin alan\u0131m\u0131z i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 potansiyel \u00f6nemini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almas\u0131 gerekiyor. Elbette bilimsel tart\u0131\u015fma gereklidir, ancak bunun daha sakin ve belki de biraz daha iyi niyetli bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fmesini umuyorum. Luvi k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u015fu anda ald\u0131\u011f\u0131 ilgiden fayda sa\u011fl\u0131yor. Atlas Obscura\u2019<\/em>dan Natasha Frost\u2019un da belirtti\u011fi gibi: “Bu arada, antik tarihin \u015fimdiye kadar yeterince anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f bu k\u00f6\u015fesi nihayet g\u00fcne\u015fin alt\u0131nda kendine bir yer buluyor.” Bizim gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir akademik alan i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fanlar da bu ilginin tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n

Materyalin k\u00f6keninin \u2013 Mellaart\u2019\u0131n ar\u015fivinden gelmesinin \u2013 belgenin orijinalli\u011fi aleyhinde bir kan\u0131t olmas\u0131 gerekti\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/em><\/p>\n

Bunu b\u00f6yle ifade etmezdim. James Mellaart, 20.<\/sup> y\u00fczy\u0131l\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 arkeolojik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan biri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir tarih\u00f6ncesi uzman\u0131yd\u0131. Daha gen\u00e7 ya\u015flar\u0131nda bile d\u00fcnyan\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015f arkeolo\u011fu olmu\u015ftu. \u00d6zellikle Beycesultan, \u00c7atalh\u00f6y\u00fck ve Hac\u0131lar\u2019daki ke\u015fifleri ve kaz\u0131lar\u0131 i\u00e7in ona minnettar olmal\u0131y\u0131z. Ancak, kariyeri boyunca Mellaart\u2019\u0131n ad\u0131, kayna\u011f\u0131 belirsiz eserlerle ili\u015fkilendirildi. Meslekta\u015f\u0131m Eberhard Zangger, Mellaart\u2019\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini ara\u015ft\u0131rd\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc Mellaart, daha 1995 y\u0131l\u0131nda Zangger\u2019a Beyk\u00f6y belgelerinin \u00f6neminden bahsetmi\u015fti. Sonunda hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rma komitesi, Mellaart\u2019\u0131n kas\u0131tl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131na veya herhangi bir sahtecilik ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fine dair bir sonuca varmad\u0131. Bu konuda hi\u00e7bir kan\u0131t bulunmuyor. Mellaart\u2019\u0131n itibar\u0131, asl\u0131nda olmas\u0131 gerekenden \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc durumda. <\/p>\n

Mellaart, Luvi hiyeroglif yaz\u0131t\u0131n\u0131 sahte olarak \u00fcretmi\u015f olabilir mi?<\/em><\/p>\n

Hay\u0131r, kesinlikle hay\u0131r. Mellaart Luvice okuyamazd\u0131, yazmas\u0131 ise hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu materyalin yorumlanmas\u0131na dahi kat\u0131lmad\u0131. Notlar\u0131na g\u00f6re, kendisinden yaln\u0131zca bu hiyeroglif metnin yay\u0131mlanaca\u011f\u0131 cilde bir makale yazmas\u0131 istenmi\u015fti. Ayr\u0131ca, 1980\u2019lerde bu metinle ilgilenen di\u011fer akademisyenlerin de onu sahte olarak \u00fcretmi\u015f olmas\u0131 pek olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Belge, o d\u00f6nemde \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131n\u0131n tamamen g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7an derin bir yap\u0131ya sahip. O d\u00f6nem yap\u0131lan \u00e7evirileri elimizde tutuyoruz ve ne kadar y\u00fczeysel olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, bu iddia edilen sahtecili\u011fin ne zaman ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilece\u011fini belirlemek de giderek zorla\u015f\u0131yor. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re, Ankara\u2019daki Britanya Arkeoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn direkt\u00f6r\u00fc Oliver Gurney, bu yaz\u0131t hakk\u0131nda 1989 gibi erken bir tarihte kamuoyuna a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015f. Luvi hiyeroglifleri ancak 1950 civar\u0131nda tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclebildi. 1950 ile 1989 aras\u0131nda birilerinin b\u00f6yle bir yaz\u0131t \u00fcretebilecek bilgiye sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcpheliyim. Asl\u0131na bakarsan\u0131z, bug\u00fcn bile bunu yapabilecek birinin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. <\/p>\n

Bu yaz\u0131t\u0131n ger\u00e7ekten var oldu\u011funu nas\u0131l kan\u0131tlayabiliriz?<\/em><\/p>\n

\u00d6ncelikle 1980\u2019lerde bu materyal \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenlerin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 belgeleri bulmak gerekir. Yay\u0131n s\u00fcrecinden sorumlu olan Ulu\u011f Bahad\u0131r Alk\u0131m, 1981\u2019de vefat etti. Ancak bu proje kapsam\u0131nda \u00fcretilmi\u015f belgelerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar korunmu\u015f olma ihtimali olduk\u00e7a y\u00fcksek. Bu materyaller, onun ar\u015fivinde, T\u00fcrk Tarih Kurumu\u2019nda ya da bir yay\u0131nevinde bulunabilir. Buna ek olarak, \u0130stanbul ve Ankara\u2019daki bilimsel koleksiyonlar\u0131n k\u00fcrat\u00f6rleri de yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu yaz\u0131t\u0131n do\u011frudan sorumlular\u0131 de\u011filler, ancak bildi\u011fimiz kadar\u0131yla 19.<\/sup> y\u00fczy\u0131lda Osmanl\u0131 koleksiyonlar\u0131na dahil olan \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131t var. E\u011fer bu yaz\u0131tlardan yaln\u0131zca biri kamuya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sergilenirse, t\u00fcm tart\u0131\u015fman\u0131n y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fir. Ayn\u0131 durum, \u00f6zel koleksiyon sahipleri ve hatta rastlant\u0131sal olarak tarihi eserler bulan k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu t\u00fcr ke\u015fiflerin arkeolojik otoritelerin dikkatine sunulmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. <\/p>\n

Bundan sonra ne olacak?<\/em><\/p>\n

Yak\u0131n gelecekte bilimsel makalemizin yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. Umuyorum ki bu noktadan sonra tart\u0131\u015fmalar daha akademik bir seviyeye ta\u015f\u0131n\u0131r ve duygusal tepkiler azal\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u015fimdiye kadar bilinmeyen ba\u015fka Luvi hiyeroglif belgelerinin de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. \u00d6ne \u00e7\u0131kan \u00f6rneklerden biri, kaya yata\u011f\u0131na oyulmu\u015f bir yaz\u0131tt\u0131r. E\u011fer T\u00fcrkiye\u2019deki insanlar bir kez daha bu t\u00fcr ke\u015fiflere b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterirse, bu yaz\u0131t\u0131n sahada tespit edilmesi an meselesi olacakt\u0131r. Ve bir kez daha vurgulamak istiyorum: Son geli\u015fmelerin sonunda t\u00fcm alan\u0131m\u0131z ve dolay\u0131s\u0131yla hepimiz bu ke\u015fiflerden fayda sa\u011flayabiliriz. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beyk\u00f6y\u2019de bulunan Luvi hiyeroglif yaz\u0131t\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz, baz\u0131 ki\u015filer bunun sahte olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bu \u015f\u00fcphelerin nedeni neydi? Asl\u0131nda, makaleyi birlikte yazd\u0131\u011f\u0131m meslekta\u015f\u0131m ve ben bu \u015f\u00fcpheleri haber yay\u0131mlanmadan yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt hafta \u00f6nce duyduk. Ancak, bu metnin uzun s\u00fcredir bilindi\u011finin fark\u0131nda de\u011fildik. Baz\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131z 28 y\u0131l \u00f6nce bile bu metni g\u00f6rm\u00fc\u015f ve hatta kopyalar\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":15495,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":57,"footnotes":""},"categories":[68],"tags":[],"class_list":["post-16632","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber-arsivi-ingilizce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16632"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16632\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/luwianstudies.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}