Nature Scientific Data, LuwianSiteAtlas adlı yeni ve açık erişimli veri setini yayınladı. Bu veri seti Batı Anadolu’daki Orta ve Geç Tunç Çağı’na (MÖ 2000–1200) tarihlenen 483 arkeolojik alanı belgelemektedir. Alper Aşınmaz, Serdal Mutlu ve Eberhard Zangger tarafından derlenen bu veritabanı tarihsel açıdan son derece önemli bir bölgede yer alan yerleşim alanlarına ilişkin ilk birlikte çalışabilir ve coğrafi referanslı katalog olma özelliğini taşımaktadır.
Bu derleme on yılı aşkın bir araştırma sürecinin ürünüdür ve kazı raporlarını, bölgesel yüzey araştırmalarını, tarihsel kaynakları ve uydu görüntülerini bir araya getirmektedir. Her alan; konumu, kronolojisi, işlevi, maddi kültürü ve antik hammadde yataklarına yakınlığı gibi standartlaştırılmış meta verilerle tanımlanmıştır. Katalog JSON ve CSV gibi açık veri formatlarında sunulmakta ve Pleiades, Wikidata ile iDAI.gazetteer gibi uluslararası referans veritabanlarına bağlanmaktadır.
LuwianSiteAtlas önemli bir araştırma boşluğunu doldurmaktadır. Hitit metinlerinde adı geçen Luvi krallıklarının anavatanı olan Batı Anadolu, Ege Tunç Çağı çalışmalarında uzun süre ihmal edilmiş bir bölge olmuştur. Yüzlerce yerel veri setinin birleşik, makinece okunabilir bir formata dönüştürülmesiyle, proje artık bölgesel yerleşim sistemlerinin, ticaret yollarının ve Ege ile Anadolu arasındaki kültürel etkileşimin sistematik analizlerine olanak sağlamaktadır.
Eberhard Zangger veri setinin önemini şöyle açıklıyor: “Batı Anadolu çevresel bir bölge değil, Tunç Çağı uygarlıklarının merkezlerinden biriydi. Bu açık veri seti, bu rolün derinlemesine incelenebilmesi için ilk niceliksel temeli sunuyor.”
Yayın:
Aşınmaz, Alper, Serdal Mutlu ve Eberhard Zangger. 2025. “An interoperable catalogue of Middle and Late Bronze Age settlements in western Anatolia (c. 2000–1200 BCE).” Sci Data 12, 1804 (2025). https://doi.org/10.1038/s41597-025-06241-9
Medya raporları:
New Scientist, UK: Was a little-known culture in Bronze Age Turkey a major power?
Popular Archaeology, USA: Mapping the Luwian Lands: How 483 Forgotten Settlements Are Redrawing the Map of the Bronze Age